Dziwności profesor Misi

„Dziwne dzieło, z wiekiem chyba coraz dziwniejsze. Jakby zapis zajęć akademickich, razem z tym, co stało za ich przygotowaniem” stoi na mojej półce odkąd Pierwszy Recenzent zamówił je, żeby spełnić moje marzenie. Wynikało ono z przekonania, że „TransgresjeMarii Janion trzeba po prostu mieć i zaglądać do nich od czasu do czasu, żeby odpłynąć w najbardziej niespodziewane refleksje.

Choć nigdy nie interesowałam się specjalnie romantyzmem w literaturze (teraz myślę, że skutecznie zniechęciła mnie do tego szkoła, powierzchownie i w kółko nawijająca o mesjanizmie), wybitna badaczka tej epoki jest dla mnie postacią legendarną, otoczoną aurą tajemniczego labiryntu książek w jej mieszkaniu, tytanicznej pracy i właśnie pewnej „dziwności”, z którą dziś (jak widać nie tylko ja) odbieram „Transgresje”.

Dwuczęściowa rozmowa Kazimiery Szczuki z autorką owych pożółkłych tomów czekała na mnie od dłuższego czasu – została wydana przez Krytykę Polityczną już trzy lata temu. Wydaje się, że był to też ostatni moment, kiedy o Janion było głośno – a miała już wtedy prawie dziewięćdziesiąt lat. Sama profesor w rozmowach zresztą kilkakrotnie mówi o sobie jako o starcu, któremu już coraz trudniej zmagać się z codziennością i uczestniczyć w życiu publicznym.

Pierwszy tom, „Niedobre dziecię„, poświęcony jest niełatwemu dzieciństwu, naznaczonemu wojną dojrzewaniu i początkowi drogi akademickiej Janion. Wspomnienia przeplatane są uwagami na tematy bieżące, takie jak mitologizowanie historii, zwłaszcza drugiej wojny światowej i powstania warszawskiego. Oczywiście, w rozmowie dwóch historyczek literatury – uczennicy i mentorki – pojawiają się też liczne odniesienia do książek, zwłaszcza tych bliskich życiorysowi profesor.

Prof. Misia„, druga część dyptyku o typowym dla Janion potrójnym tytule „Transe – traumy – transgresje”, jest już dużo bardziej profesorska. Dotyczy bowiem etapu życia wypełnionego pracą naukową. Mimo że Szczuka wielokrotnie usiłuje wypytać swoją rozmówczynię o życie towarzyskie, kontakty, plotki, nie uzyskuje satysfakcjonującej odpowiedzi. Zazwyczaj słyszy, że to i tak wszystko było ściśle związane z pracą.

W sekcji „Życie prywatne” o profesor Janion w Wikipedii znajduje się tylko wzmianka, że „w książce Janion. Transe – traumy – transgresje. 1: Niedobre dziecię, będącej zapisem wywiadu-rzeki, jakiego udzieliła Kazimierze Szczuce, Janion ujawniła publicznie, że jest lesbijką”. Jednak jeśli ktoś szuka taniej sensacji, powinien sobie tę lekturę podarować. To przede wszystkim wysokich lotów podróż po badaniach nad romantyzmem i pochłoniętym badaniami nad literaturą środowisku. Pod jej wpływem moja lista lektur do przeczytania wydłużyła się o parę pozycji, nie tylko dotyczących romantyzmu. Powróciłam też do fragmentów „Tajnego dziennika” Mirona Białoszewskiego, który jest przez Szczukę i Janion wspominany i cytowany, a w którym postać „profesor Misi” jest wielokrotnie opisywana. Tym razem podeszłam do tych fragmentów z większym zainteresowaniem, niż wcześniej („Tajny dziennik” to opasłe tomisko, często niezbyt interesujące osobę, która ze środowiskiem Białoszewskiego nie ma wiele wspólnego – przyznaję, że niektóre opisy, przytoczone dialogi i plotki po prostu pomijałam).

Na zachętę polecam półgodzinną rozmowę autorek wydawnictwa, dostępną w Ninatece, w której wykorzystano fragmenty filmu dokumentalnego „Bunt Janion”, który przede wszystkim warto obejrzeć!

 

Reklamy

2 uwagi do wpisu “Dziwności profesor Misi

  1. Trochę wstyd mi się przyznać, bo choć czytałam wiele opracowań Janion, to o niej samej wiem niewiele. Będę musiała uzupełnić braki, ale czy sięgnę po tę rozmowę, czy do innego źródła, to jeszcze się okaże.

    Lubię to

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s